———————————————
Międzynarodowy handel, a w szczególności zakup towarów, ma swoją specyficzną terminologię. Każdy przedsiębiorca powinien rozumieć kluczowe pojęcia i warunki transportu. Co oznaczają warunki dostawy FOB, przeczytasz w artykule ekspertów firmy Dragon Logistics.
Czym jest FOB, cechy i zalety
Free on Board (wolne na pokładzie) — tak dosłownie rozwija się skrót FOB. Termin wyjaśnia warunki oraz obowiązki sprzedawcy i kupującego zgodnie z przyjętymi międzynarodowymi zasadami sprzedaży i transportu. Zasady te stosuje się zarówno w transporcie wodnym wewnątrzkrajowym, jak i w transporcie morskim. Zgodnie z warunkami FOB, obowiązki stron są podzielone w następujący sposób:
- sprzedawca zapewnia dostarczenie towaru na statek wraz z pełną dokumentacją przewozową;
- kupujący organizuje transport, ubezpieczenie oraz prawidłowe odprawienie importu.
Kluczową cechą FOB jest wyraźny podział odpowiedzialności i ryzyka między stronami. Do obowiązków kupującego należy:
- wyszukanie statku i przekazanie sprzedawcy informacji o transporcie oraz szczegółach załadunku;
- opłacenie frachtu i transportu od portu docelowego do miejsca przeznaczenia;
- ubezpieczenie towaru;
- przygotowanie dokumentów importowych oraz opłacenie ceł i podatków.
Obowiązki sprzedawcy:
- odprawa eksportowa towaru oraz przygotowanie dokumentów — faktura, deklaracja eksportowa, certyfikaty jakości i inne dokumenty w zależności od rodzaju towaru, lista pakowania, konosament (dokument potwierdzający wysyłkę);
- dostarczenie towaru i załadunek na statek wskazany przez kupującego.
Dostawa na warunkach FOB ma zalety dla obu stron w określonych sytuacjach. Dostawa jest korzystna dla kupującego, jeśli posiada on niezawodnego przewoźnika lub doświadczenie w odprawie celnej i chce sam kontrolować proces dostawy. Dzięki temu kupujący może zoptymalizować koszty ubezpieczenia, transportu i usług brokera celnego. Sprzedawca natomiast zostaje zwolniony z obowiązków transportu towaru do miejsca docelowego — jego odpowiedzialność kończy się w momencie załadunku towaru na statek.
Należy pamiętać, że transport kontenerowy zwykle obejmuje inny termin — FCA (Free Carrier). Kluczowa różnica polega na tym, że przy FCA odpowiedzialność sprzedawcy kończy się po przekazaniu towaru w magazynie lub terminalu portowym. Warto również zaznaczyć, że sposób ten jest stosowany do wszystkich rodzajów transportu.
FOB: możliwe nieporozumienia i spory
Termin FOB ma określone znaczenie i definiuje konkretne warunki. Brak zrozumienia przez jedną lub obie strony podziału obowiązków i ryzyka może prowadzić do błędów dotyczących:
- miejsca przekazania towaru;
- braku ubezpieczenia;
- opóźnień statku;
- błędów w dokumentacji.
W konsekwencji powstają dodatkowe koszty i często dochodzi do sporów prawnych. Jednym z częstych źródeł nieporozumień jest różnica między terminami FOB i CIF. Free On Board jest wyjaśnione powyżej, natomiast CIF oznacza Cost, Insurance, and Freight — koszt towaru plus ubezpieczenie i fracht opłacany przez sprzedawcę.
Różnica między FOB a CIF jest oczywista: FOB oznacza cenę netto towaru po załadunku na statek, natomiast CIF dodatkowo obejmuje koszty ubezpieczenia i frachtu opłacane przez sprzedawcę.
Kluczowa różnica:
- FOB — kupujący płaci fracht i ponosi odpowiedzialność za towar po jego załadunku w porcie;
- CIF — sprzedawca płaci fracht, kupujący ponosi ryzyko, ale towar jest ubezpieczony przez sprzedawcę podczas transportu.
FOB jest łatwiej zrozumieć na praktycznym przykładzie. Kupujący to firma detaliczna na Ukrainie, sprzedawca to producent z Chin, a towar to elementy dekoracji wnętrz.
Obowiązki producenta-sprzedawcy obejmują wytworzenie partii towaru i przygotowanie jej do eksportu zgodnie z umową z kupującym. Obejmuje to:
- przygotowanie deklaracji eksportowej;
- certyfikację towaru;
- właściwe opakowanie;
- transport z fabryki do portu w Chinach;
- załadunek na statek wskazany przez kupującego i przekazanie dokumentów przewozowych.
Kupujący podpisuje umowę z firmą logistyczną na Ukrainie, która organizuje wysyłkę i dostawę towaru do portu w Odessie. Obowiązki kupującego obejmują:
- opłacenie frachtu i ubezpieczenia towaru;
- kontrolę celną i opłacenie ceł oraz podatków;
- dostawę z portu docelowego do magazynu kupującego.
Dla ukraińskiego importera dostawa FOB zapewnia kontrolę nad transportem. Jak pokazuje praktyka, jest to szczególnie korzystne przy dużych wolumenach dostaw. Dzięki wsparciu niezawodnego operatora logistycznego, któremu kupujący deleguje swoje obowiązki, można zoptymalizować koszty dostawy i skupić się na prowadzeniu biznesu.
Ważne jest również znalezienie firmy z doświadczeniem w logistyce, dobrą reputacją i profesjonalnym zespołem. Taką firmą jest Dragon Logistics, która jako operator logistyczny oferuje pełen zakres usług w zakresie transportu międzynarodowego: weryfikację dokumentów towaru w porcie wysyłki, towarzyszenie podczas transportu, odprawę celną i związane z nią koszty oraz dostawę do magazynu klienta.